Introduction The development of critical legal thinking in Central and Eastern Europe is a relatively recent phenomenon. As Adam Sulikowski – the most prominent critical legal scholar of the region – has rightly pointed out, despite the fact that Polish legal theorists and dogmaticians criticised capitalist law during the period of actually existing socialism, once the system changed they simply underwent a so-called ‘affirmative amnesia’, and embraced the new, capitalist law without any reservations. The period after 1989 was marked by an unprecedented influx of legal transfers from the West, especially in the area of public law where entire building blocks of constitutionalism were simply transplanted, without much reflection as to how they would function in their new environment. Only later on problems began to appear, indicating that legal institutions – contrary to Alan Watson’s famous claim – cannot just be moved around, without sufficient regard for the historical, social, political and even cultural context. Traditions, sometimes authoritarian, prove to be stronger than enthusiastic reformers, amongst them, lawyers would have imagined at the turn of the 1980s and 1990s when history was allegedly coming to an end and the demoliberal hegemony was to take over forever. Today, in hindsight, almost three decades after the transformation, we are only gradually learning how to take a step back and look at the legal developments from a certain distance. This book is an attempt at doing this. It brings together authors from various countries, not only of Central and Eastern Europe, but also from other regions. The common theme around which the papers revolve, is the relationship between law, space and the political. Whereas law and space do not require a definition (even if law is a disputed concept), the notion of the political should, perhaps, be introduced. Following Chantal Mouffe (who, in turn, drew on Carl Schmitt), we undersand the political – in opposition to politics and policies – as the dimension of antagonism or conflict which at the same time divides a society but is inevitable for it to exist in its current form. By referring to Slavoj Žižek we could definte the political as a symptom of society, i.e. something which disturbs its foundations, but at the same 10 Rafał Mańko, Paulina Bieś-Srokosz, Jacek Srokosz time cannot be removed without destroying it. The antagonisms can have a very different nature – economic, social, cultural, ethnic, religious, etc. – but what unites them is their intensity and their fundamental character. The various papers brought together in this volume engage with this theme in different manners. In the first chapter, Rafał Mańko presents a critical account of comparative law’s taxonomy, pointing to the fact that the way in which comparatists-at-law build their legal geography by grouping legal systems together in so-called ‘families’ is not a neutral exercise, but has strong political connotations. The second chapter, by Sergey Korolev looks upon the antagonism between traditional political ideologies (nationalism, liberalism, socialism) in the context of the antagonisms typical for federal states (central power vs. regional entities). Drawing on political philosophy (Plato), sociology (Bauman) and legal theory (Kelsen), Korolev argues that the traditional ideological state, as established in the course of 18th and 19th centuries in Western Europe, is no longrer capable of addressing the current social problems. Believing that ideologies have been subject to the introduction of alien content, Korolev argues that Kelsen’s ‘purity’ approach can be adapted to the analysis of national ideologies, which can be divided into two classes, namely substantive political ideologies and formal political ideologies. The latter are used as a basis for developing a hypothetical four-party state beyond the notorious unitarist – federalist dilemma. Although framed on a high level of abstraction, Korolev’s paper can be treated as a theoretical basis for the study of existing political systems and ideologies, and his critical approach can be applied as a yardstick for evaluating concrete ideological blueprints. The third chapter by Ekaterina Yahyaoui Krivenko interprets the overall topic of the book by referring to the relationship between public international law and space. This approach is not surprising, as the classical object of public international law – the state, its territory, its borders – has been somewhat obsessively focused on space. It could even be said that public international law is exclusively about space. Krivenko invites us, however, to reconsider the way in which public international law views space. She argues that the current way in which this is done is Cartesian, and that there is a need to overcome it. Referring to the works of the famous critical geographer, David Harvey, Krivenko offers us a critical re-examination of the law’s spatiality. Her proposals have a direct impact upon the third subject-matter of the book, i.e. the political which, in public international law, has traditionally referred to the antagonisms between sovereign states. Krivenko introduces, however, new subjects – nomads and migrants – whose perspective on space differs from the traditional one. Through examples of disrupting public international law’s traditional perception of space, Krivenko invites us to critically rethink its approach with a view to pursuing new imaginaria of ius gentium. Introduction 11 Two subsequent chapters address selected case studies from two different countries. Thus, in the fourth chapter Berke Özenç addresses issues of Rechtstaat in contemporary Turkey, drawing analogies with later the late period of the Weimar Republic. Özenç points to such phenomena as the weakening of legal security in the name of achieving justice and moves towards a personalisation of political power. Hence, metaphorically speaking, the constitutional space of Turkish public law is modified, and Özenç attempts to grasp those changes by referring to the theoretical framework developed by Carl Schmitt. The most important features he points to are the judicialization of politics, the normalization of the state of emergency and the introduction of the concept of the nation (‘being national’) into legal discourse. The fifth chapter, written by Paulina Bieś-Srokosz analyses, from a critical perspective, legal transfers from Western law within Polish administrative law. Further case studies move us away from Europe, allowing us to gain a broader perspective on law, space and the political. Thus, in the sixth chapter, Shuichi Takahashi, addresses the Japanese law reforms from a sociological perspective and in the seventh chapter Kirsten Pavlovic presents, from a theoretical perspective, the so-called ‘sovereign dictatorship’ of President Iloilo in Fiji. Following that, the book moves onto more theoretical grounds. The eighth chapter by Jakub Łakomy interprets the topic of law and space in the political by referring to the ‘space of the political’ in legal interpretation. Łakomy discusses the well-known Dworkin-Fish debate and on this basis concludes that the space of legal interpretation belongs entirely to the space of the political, being merely a ‘patch’ on the much larger domain of the political. In Łakomy’s view, whenever a legal interpreter undertakes the activity of ‘reading the law’, they inevitably enter into the space of the political, and each and every intellectual move they make is, in line with what was said above, inherently political. The concept of the political remains a point of reference for Paweł Snopek, author of the ninth chapter, who discusses the relations between neoliberalism, ideology, social (in)justice and post- -politics. In chapter ten, Jernej Letnar Černič dwells upon corporations and socio-economic rights, in chapter eleven Ulrike Kistner introduces the not so well known concept of ‘polycracy’ and in the twelfth chapter Su Bian shares her views on contemporary constitution-making, broadly referring to the theories of Carl Schmitt and Gunter Teubner. Finally, in the last chapter Jacek Srokosz discusses the narrative put forward by lawyers in order to justify their special status in contemporary systems of liberal democarcy. Rafał Mańko, Paulina Bieś-Srokosz, Jacek Srokosz

Preface A computer program is a detailed set of instructions that defines the actions that a computer should perform. It is created as a result of the process of creating the program’s source code in a selected programming language, which is a set of rules that determine what sequences of symbols make up a computer program and what calculations describe this program. At a later stage, the source code of the program can be processed through: • compilation - the source code is translated into machine language; • interpretation - the source code is continuously translated and executed by an additional program called an interpreter. Then we will say that the programming language subject to compilation is a compiled programming language, and that subject to interpretation is an interpreted programming language. Python is an interpreted high-level programming language created by Dutch programmer Guido van Rossum in 1990. The language was named after the BBC television program "Monty Python’s Flying Circus". Python is developed as an Open Source project, and its interpreters are available for various operating systems. Python is one of the youngest, but also most commonly used programming languages today. It has a fairly easy syntax, relatively few keywords, and a very rich library base, with the help of which even very complex programming projects can be created. Python has rich possibilities for both procedural and object-oriented programming. Another advantage is that the keywords used in this language are identical to those in other modern high-level languages such as C++, JAVA or PHP. However, compared to these languages, creating programs in Python is more intuitive and does not require a beginner to have extensive computer knowledge or remember many editing details. On the other hand, this language has some interesting solutions that other languages do not have, including the existence of a computational type for complex numbers, the exponentiation operator, a default input type of str, a very convenient data structure list, and an essentially unlimited range of numeric data. Python is a multi-paradigm programming language with versatile applications, optimized for code readability, concise syntax, and software quality. Python is currently 6 Preface 7 one of the most popular programming languages. It is used in various fields, from web development and data analysis to artificial intelligence and machine learning. The large community and wealth of libraries make Python ideal for both beginners and advanced programmers. Based on many years of teaching experience in teaching various programming languages to first-cycle computer science students, and taking into account the varying levels of programming advancement of students starting their studies, it can be stated with certainty that learning Python as the first programming language seems to be the best solution. Among other things, thanks to Python, students learn to take care of code readability and it is easier for them to transfer these skills to other programming languages that no longer have such restrictive requirements. The proposed manual is a practical guide focusing on the basics of programming in Python. Its primary goal is to develop programming skills in Python by discussing basic programming constructs and data structures and providing rich illustrations using appropriately selected examples. In addition, tasks for self-solving will serve to consolidate the acquired skills. The reader will be able to use the skills acquired through studying this manual in any Python-based software system encountered. This manual could not have been created without the invaluable help of many people, but dr hab. Andrzej Zbrzezny prof. UJD deserves special recognition. We could always count on his support and suggestions resulting from many years of work with students, as well as on inspiring us with his ideas. We are grateful for the opportunity to draw from the resources of such rich scientific and teaching experience.

Program komputerowy to szczegółowy zestaw instrukcji określający działania, jakie po- winien wykonać komputer. Powstaje on jako wynik procesu tworzenia kodu źródłowego programu w wybranym języku programowania, który jest zbiorem reguł określających, ja- kie ciągi symboli tworzą program komputerowy oraz jakie obliczenia opisują ten program. Na dalszym etapie przetwarzanie kodu źródłowego programu może odbywać się poprzez: • kompilację - kod źródłowy jest tłumaczony do postaci języka maszynowego; • interpretację - kod źródłowy jest na bieżąco tłumaczony i wykonywany przez do- datkowy program zwany interpreterem. Wówczas o języku programowania podlegającym kompilacji powiemy, że jest kompilowa- nym językiem programowania, a o tym podlegającym interpretacji, że jest interpretowa- nym językiem programowania. Język Python jest interpretowanym językiem programowania wysokiego poziomu stwo- rzonym przez holenderskiego programistę Guido van Rossuma w 1990 roku. Język ten zo- stał nazwany w ślad za programem telewizyjnym BBC „Latający cyrk Monty Pythona”. Python rozwijany jest jako projekt Open Source, a jego interpretery są dostępne na różne systemy operacyjne. Język Python jest jednym z najmłodszych, ale zarazem najczęściej używanych obecnie języków programowania. Ma dosyć łatwą składnię, stosunkowo nie- wiele słów kluczowych, a także bardzo bogatą bazę bibliotek, z pomocą których można tworzyć nawet bardzo skomplikowane projekty programistyczne. Język Python ma bo- gate możliwości zarówno programowania proceduralnego, jak i obiektowego. Jego zaletą jest również to, że słowa kluczowe używane w tym języku są identyczne jak w innych nowoczesnych językach wysokopoziomowych takich jak: C++, JAVA czy PHP. Jednak w porównaniu z tymi językami, tworzenie programów w Pythonie jest bardziej intuicyjne i nie wymaga od początkującego użytkownika szerokiej wiedzy informatycznej i pamię- tania wielu edycyjnych szczegółów. Z drugiej strony, w języku tym występują ciekawe rozwiązania, których inne języki nie posiadają, m.in. istnienie obliczeniowego typu liczb zespolonych, operatora potęgowania, domyślnego typu wprowadzanych danych jako da- nych typu str czy bardzo wygodnej struktury danych list, a także w zasadzie nieogra- niczonego zakresu danych liczbowych. 6 Przedmowa 7 Język Python jest wieloparadygmatowym językiem programowania o wszechstronnych zastosowaniach, zoptymalizowanym pod kątem czytelności kodu, zwięzłej składni i jakości oprogramowania. Python jest obecnie jednym z najpopularniejszych języków programo- wania. Jest używany w różnych dziedzinach, od tworzenia aplikacji webowych i analizy danych po sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe. Duża społeczność i bogactwo biblio- tek sprawiają, że Python jest idealny zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych programistów. W oparciu o wieloletnie doświadczenie dydaktyczne w nauczaniu różnych języków pro- gramowania na kierunku informatyka studiów pierwszego stopnia i biorąc pod uwagę różny stopień zaawansowania w programowaniu studentów rozpoczynających studia, można stwierdzić zdecydowanie, że nauka języka Python jako pierwszego języka programowa- nia wydaje się być najlepszym rozwiązaniem. Między innymi dzięki Pythonowi studenci uczą się dbania o czytelność kodu i łatwiej jest im przenieść te umiejętności do innych języków programowania, które nie mają już tak restrykcyjnych wymagań. Proponowany podręcznik jest praktycznym przewodnikiem skupiającym się na pod- stawach programowania w języku Python. Nadrzędnym jego celem jest wykształcenie umiejętności programowania w języku Python poprzez omówienie podstawowych kon- strukcji programistycznych i struktur danych oraz bogatą ilustrację z wykorzystaniem odpowiednio dobranych przykładów. Ponadto utrwaleniu nabytych umiejętności służyć będą zadania do samodzielnego rozwiązania. Nabyte, poprzez studiowanie tego podręcz- nika, umiejętności czytelnik będzie mógł wykorzystać w każdym napotkanym systemie oprogramowania opartym na Pythonie. Niniejszy podręcznik nie mógłby powstać bez nieocenionej pomocy wielu osób, ale na szczególne wyróżnienie zasługuje dr hab. Andrzej Zbrzezny prof. UJD. Zawsze mogliśmy liczyć na Jego wsparcie i sugestie będące efektem wieloletniej pracy ze studen- tami, a także na inspirowanie nas swoimi pomysłami. Dziękujemy, że mieliśmy możliwość czerpania z zasobów tak bogatego doświadczenia naukowego i dydaktycznego.

6 PREFACE Applied mechanics consists mainly of three interrelated departments: theoretical mechanics, strength of materials and machine parts. The main purpose of this course is to provide engineering students with knowledge and skills that will enable them to solve engineering problems concerning individual parts of structures and machines in practice, taking into account their reliability and efficiency. The computational examples presented in the handbook make it possible to optimize the design of both the entire machine and its specific parts, enabling to minimize the occasional contradictions between reliability and efficiency that may arise during designing process. The script sequentially presents the basic theoretical issues for each section and then shows several examples of solutions to typical problems in mechanics, strength of materials and machine design. After each topic, the student is given the opportunity to choose and solve practical tasks. Tasks are constructed in a manner to present multiple choices, which promotes understanding and consolidating knowledge of previously learned topics. The tasks, due to the formulated solution schemes, can be used for individual practical computational work of the student both in and out of class. The handbook deals with static systems, which are based mainly on the laws of solid mechanics.

WSTĘP Mechanika stosowana jako dyscyplina składa się głównie z trzech powiązanych ze sobą działów: mechaniki teoretycznej, wytrzymałości materiałów i części maszyn. Głównym celem tego przedmiotu jest przekazanie studentom studiów inżynierskich wiedzy i umiejętności, które pozwolą im w praktyce rozwiązywać inżynierskie problemy projektowe dotyczące poszczególnych części konstrukcji i maszyn, z uwzględnieniem ich niezawodności i sprawności. Zaprezentowane w skrypcie przykłady obliczeniowe umożliwiają zoptymalizowanie projektu zarówno całej maszyny, jak i jej poszczególnych części oraz umożliwiają zminimalizowanie zdarzających się sprzeczności między niezawodnością a wydajnością, które mogą pojawić się w trakcie projektowania. W skrypcie sekwencyjnie przedstawiono podstawowe zagadnienia teoretyczne dla każdego działu, a następnie pokazano szereg przykładów rozwiązań typowych problemów z zakresu mechaniki, wytrzymałości materiałów i konstrukcji maszyn. Po każdym temacie student ma możliwość wyboru i rozwiązania zadań praktycznych. Zadania skonstruowane są w taki sposób, aby dać możliwość wyboru wielu opcji, co sprzyja zrozumieniu i utrwaleniu poznanych wcześniej zagadnień. Zadania, ze względu na jasno sformułowane schematy rozwiązań, mogą służyć do samodzielnej praktycznej pracy obliczeniowej studenta zarówno na zajęciach, jak i poza nimi. Podręcznik dotyczy układów statycznych, które opierają się głównie na prawach mechaniki ciała stałego.