Bibliografia na stronach 341-348. Indeks.

1. Między życiem a przeszczepem. Rozmowa z transplantologiem; Wprowadzenie; 2. Podstawy transplantologii i kontekst dietetyczny: Definicja i krótka historia transplantacji narządów; Znaczenie przeszczepiania narządów w leczeniu schyłkowej niewydolności narządowej; Wskaźniki przeżywalności i jakość życia po transplantacji; Epidemiologia Polska i świat; Typy przeszczepów; Przeszczepy narządów litych (nerka, wątroba, serce, płuca, trzustka); Przeszczepy tkanek (szpik kostny); Przeszczepy wielonarządowe i związane z nimi szczególne wyzwania; Etapy procesu transplantacyjnego; Kwalifikacja do przeszczepienia; Oczekiwanie na narząd; Procedura transplantacyjna; opieka po transplantacji; Kluczowe wyzwania żywieniowe w opiece transplantacyjnej; Zmienność potrzeb żywieniowych w zależności od etapu leczenia; Wyzwania mikrobiologiczne ryzyko zakażeń pokarmowych; Powikłania metaboliczne i hormonalne; Indywidualizacja zaleceń różnorodność pacjentów, chorób i przeszczepów; 3. Immunosupresja fundament powodzenia przeszczepu; Wprowadzenie; Klasy leków immunosupresyjnych; Monitorowanie terapii i skutki uboczne z perspektywy żywieniowej; Interakcje leków immunosupresyjnych z żywnością i suplementami; Interakcje z żywnością; Interakcje z suplementami diety; Wpływ posiłków na wchłanianie leków; 4. Prehabilitacja transplantacyjna; Wprowadzenie; Kluczowe problemy związane ze stanem odżywienia pacjentów oczekujących na transplantację; Rola dietetyka w zespole prehabilitacyjnym; Ocena stanu odżywienia; Metody oceny stanu odżywienia; Zalecenia żywieniowe w prehabilitacji; Zwiększenie spożycia białka; Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego; Znaczenie immunomodulacji w prehabilitacji przedoperacyjnej; Mechanizmy immunomodulacji w diecie przedoperacyjnej; Dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego o działaniu immunomodulującym w prehabilitacji przedoperacyjnej; Praktyczne zalecenia dotyczące immunomodulacji w prehabilitacji; Interakcje między immunomodulacją a immunosupresją; Ryzyko stosowania immunomodulacji w kontekście osłabienia działania immunosupresji w zapobieganiu odrzutu narządu; Protokół ERAS w transplantologii; Pozostałe filary prehabilitacji; Aktywność fizyczna; Aspekty psychologiczne; Odstawienie używek; Program prehabilitacyjny z Toronto; Prehabilitacja żywieniowa przed przeszczepem; Różnice w prehabilitacji wynikające ze stopnia niewydolności narządu; Jak różni się prehabilitacja w zależności od rodzaju przeszczepu?; Podsumowanie i perspektywa dalszych rozdziałów; 5. Transplantacja nerki; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepieniu nerki; Metody transplantacji i ich wpływ na rokowanie; Główne wskazania do przeszczepienia nerki; Kryteria kwalifikacji do przeszczepienia; Problemy żywieniowe przed przeszczepieniem i prehabilitacja; Główne zaburzenia żywieniowe u pacjentów z niewydolnością nerek; Interwencje żywieniowe u kandydatów do przeszczepu nerki z rozpoznanym niedożywieniem; Wczesny okres po przeszczepieniu i opieka okołooperacyjna; Główne problemy żywieniowe po przeszczepieniu; Zalecenia dietetyczne długoterminowe; Zalecenia dietetyczne u pacjentów po przeszczepieniu nerki ze współchorobowością; Hiperglikemia i cukrzyca; Hiperlipidemia po przeszczepie nerki; Zaburzenia elektrolitowe po przeszczepie nerki; Pogorszenie funkcji przeszczepionej nerki; Odrzucenie przeszczepu i powikłania związane z immunosupresją; Praktyczne wskazówki do komponowania jadłospisów; 6. Transplantacja wątroby; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepie wątroby; Metody transplantacji i ich wpływ na rokowanie; Czas hospitalizacji po przeszczepie wątroby i podstawowe aspekty opieki pooperacyjnej; Główne wskazania do przeszczepienia wątroby; Kryteria kwalifikacji do przeszczepu wątroby i skale oceny ciężkości choroby; Problemy żywieniowe przed przeszczepieniem i prehabilitacja; Główne zaburzenia żywieniowe wynikające z niewydolności wątroby; Specyficzne potrzeby żywieniowe i ocena stanu odżywienia; Ocena stanu odżywienia u kandydatów do transplantacji wątroby; Interwencje żywieniowe i zalecenia dietetyczne; Suplementacja i inne interwencje wspomagające stan odżywienia u kandydatów do transplantacji wątroby; Wczesny okres po przeszczepieniu i opieka okołooperacyjna; Kluczowe aspekty postępowania żywieniowego po transplantacji wątroby; Strategie minimalizujące ryzyko powikłań chirurgicznych i infekcyjnych; Zapotrzebowanie na makro- i mikroelementy we wczesnym okresie rekonwalescencji po transplantacji wątroby; Główne problemy po przeszczepie wątroby; Długofalowe strategie żywieniowe wspierające funkcję przeszczepionego narządu; Modyfikacje diety w zależności od powikłań i chorób współistniejących u pacjentów po przeszczepie wątroby; Praktyczne wskazówki do tworzenia jadłospisów dla pacjentów po przeszczepie wątroby; 7. Transplantacja serca; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepieniu serca; Pobranie i przechowywanie serca do przeszczepu; Czas hospitalizacji i podstawowe aspekty opieki okołooperacyjnej; Główne wskazania do przeszczepienia serca i choroby prowadzące do jego niewydolności; Kryteria kwalifikacji do przeszczepienia serca i ocena pilności zabiegu; Skale oceny pilności przeszczepienia serca; Problemy żywieniowe przed przeszczepem i prehabilitacja; Główne zaburzenia żywieniowe wynikające z niewydolności serca; Specyficzne potrzeby żywieniowe w zależności od przyczyny niewydolności serca; Otyłość i zaburzenia metaboliczne w niewydolności serca; Niedożywienie i kacheksja sercowa; Rola suplementacji i wsparcia żywieniowego; Wyzwania dietetyczne w transplantacji serca szczególne znaczenie prehabilitacji pacjentów oczekujących na przeszczep; Wczesny okres po przeszczepieniu serca i opieka okołooperacyjna; Główne problemy żywieniowe po przeszczepie; Powikłania metaboliczne i ich związek z dietą; Stan odżywienia a ryzyko powikłań; Interwencje żywieniowe w profilaktyce powikłań; Modyfikacje diety w zależności od pojawiających się powikłań i chorób współistniejących; Wskazówki praktyczne do tworzenia jadłospisów w wybranych sytuacjach klinicznych po przeszczepie; 8. Transplantacja płuc; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepieniu płuc; Wyzwania i ograniczenia przeszczepień płuc; Wskazania do przeszczepienia płuc i główne choroby prowadzące do niewydolności narządu; Rodzaje przeszczepienia płuc; Rokowanie, czas przeżycia oraz wpływ rodzaju przeszczepienia płuc na wyniki operacji; Czas hospitalizacji i podstawowe aspekty opieki okołooperacyjnej; Kryteria kwalifikacji do przeszczepienia płuc i skale oceny ciężkości choroby ze szczególnym uwzględnieniem stanu odżywienia; Problemy żywieniowe przed przeszczepem i prehabilitacja; Choroby współistniejące u kandydatów do przeszczepienia płuc; Niedożywienie u pacjentów z niewydolnością płuc; Otyłość i jej wpływ na niewydolność płuc; Zaburzenia metaboliczne u pacjentów z niewydolnością płuc; Podsumowanie najważniejszych aspektów żywienia pacjentów przed przeszczepieniem płuc; Ocena kruchości organizmu i prehabilitacja przed przeszczepieniem płuc; Wczesny okres po przeszczepieniu płuc i opieka okołooperacyjna; Strategie zapobiegające powikłaniom; Znaczenie wsparcia żywieniowego i rehabilitacji; Główne problemy żywieniowe po przeszczepie; Główne problemy żywieniowe w perspektywie odległej po przeszczepieniu płuc; Zalecenia żywieniowe po przeszczepieniu płuc podsumowanie; 9. Transplantacja trzustki; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepieniu trzustki; Czas hospitalizacji po przeszczepie trzustki i podstawowe aspekty opieki pooperacyjnej; Rokowanie i odrębności w różnych rodzajach przeszczepienia trzustki; Główne wskazania do przeszczepienia trzustki i choroby prowadzące do jej niewydolności; Problemy żywieniowe przed przeszczepieniem trzustki wynikające z przyczyny niewydolności oraz samej niewydolności narządu; Prehabilitacja i specyficzne potrzeby żywieniowe przed przeszczepieniem trzustki; Specyficzne potrzeby żywieniowe w zależności od przyczyny niewydolności trzustki; Stan odżywienia jako czynnik ryzyka w przeszczepieniu trzustki; Suplementacja i inne interwencje wspomagające w okresie przed przeszczepieniem trzustki; Wczesny okres po przeszczepieniu trzustki kluczowe aspekty żywienia tuż po operacji; Postępowanie żywieniowe w pierwszych godzinach i dniach po transplantacji; Strategie minimalizujące ryzyko powikłań chirurgicznych i infekcyjnych; Zapotrzebowanie na makro- i mikroskładniki we wczesnym okresie po przeszczepieniu trzustki; Główne problemy żywieniowe w czasie odległym po przeszczepieniu trzustki oraz możliwe powikłania żywieniowe i metaboliczne; Długofalowe strategie żywieniowe wspierające funkcję przeszczepionego narządu lub narządów oraz modyfikacje w zależności od pojawiających się powikłań; 10. Transplantacja szpiku kostnego; Przeszczep szpiku kostnego epidemiologia i ogólne informacje; Epidemiologia i czas oczekiwania na przeszczep szpiku w Polsce; Rokowanie pacjentów i opis procedur w zależności od metody przeszczepienia szpiku kostnego; Wskazania do przeszczepienia szpiku kostnego choroby prowadzące do transplantacji; Kryteria kwalifikacji do przeszczepienia szpiku kostnego; Czas hospitalizacji i opieka okołoprzeszczepowa w transplantacji szpiku kostnego; Prehabilitacja przed przeszczepieniem szpiku kostnego; Prehabilitacja przed przeszczepieniem alogenicznym (od innego dawcy); Prehabilitacja przed przeszczepieniem autologicznym; Główne problemy żywieniowe przed i po przeszczepie szpiku kostnego; Problemy żywieniowe przed przeszczepieniem; Problemy żywieniowe po przeszczepieniu; Najczęstsze problemy żywieniowe po przeszczepieniu; Metody wsparcia żywieniowego w zależności od problemów żywieniowych interwencje dietetyczne i suplementacja; Uszkodzenie błon śluzowych przewodu pokarmowego i zespół złego wchłaniania mechanizm i metody terapeutyczne; Informacje praktyczne w tworzeniu jadłospisów dla pacjentów przed i po przeszczepieniu szpiku; 11. Przeszczep rogówki; Epidemiologia i ogólne informacje o przeszczepie; Epidemiologia przeszczepów rogówki na świecie; Przeszczep rogówki przebieg zabiegu, przygotowanie pacjenta i opieka okołooperacyjna; Immunosupresja w przeszczepie rogówki; Mechanizmy odrzutu przeszczepu rogówki; Leki immunosupresyjne w przeszczepie rogówki; Zalecenia żywieniowe; 12. Przeszczepy wielonarządowe; Epidemiologia i informacje ogólne; Definicja i klasyfikacja przeszczepów wielonarządowych; Wskazania do przeszczepów skojarzonych; Epidemiologia i częstość wykonywania przeszczepów wielonarządowych; Wyzwania medyczne i chirurgiczne; Postępowanie dietetyczne przed przeszczepem wielonarządowym; Ocena stanu odżywienia pacjenta; Optymalizacja masy ciała i składu ciała przed transplantacją; Żywienie w okresie pooperacyjnym; Etapy wprowadzania żywienia po przeszczepie; Postępowanie w okresie intensywnej immunosupresji; Specyficzne wyzwania metaboliczne i żywieniowe; Zaburzenia gospodarki węglowodanowej cukrzyca potransplantacyjna; Zaburzenia lipidowe i profilaktyka miażdżycy; Osteoporoza i metabolizm wapnia; Zaburzenia wodno-elektrolitowe; Długoterminowa opieka dietetyczna; Żywienie wspierające funkcję przeszczepionych narządów; 13. Żywienie dawców narządów; Znaczenie odpowiedniego żywienia dla żywych dawców narządów; Dawcy żywi bezpieczeństwo i regulacje; Wpływ dawstwa na metabolizm i stan zdrowia; Możliwości dietetycznej interwencji przed operacją pobrania narządu; Rola interwencji dietetycznej w regeneracji organizmu po pobraniu narządu; Protokół ERAS rola żywienia u dawcy żywego; Znaczenie diety w regulacji odpowiedzi immunologicznej; Zasady i wytyczne prehabilitacji u żywego dawcy wątroby i nerki przed planowanym zabiegiem operacyjnym; Specyficzne zalecenia dla dawców poszczególnych narządów; Dawcy nerki; Dawcy wątroby; Dawcy szpiku kostnego; Praktyczne wskazówki dietetyczne dla dawców narządów; Zalecane produkty i techniki przygotowania posiłków; Kontrola masy ciała unikanie niedożywienia i nadmiernego przyrostu masy ciała; Opieka długoterminowa i monitorowanie stanu odżywienia; Regularne badania laboratoryjne i kontrola funkcji metabolicznych.