Bibliografia przy rozdziałach.

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna - zagadnienia wstępne; 1.1. Wprowadzenie; 1.2. Biotechnologia żywności - znaczenie gospodarcze i społeczne; 1.3. Produkty modyfikowane genetycznie; 1.4. Stosunek społeczeństwa do biotechnologii, inżynierii genetycznej i żywności transgenicznej; 1.4.1. Badania sondażowe; 1.4.2. Wyniki badań; 1.4.3. Podsumowanie wyników badań; 1.4.4. Ocena wiedzy społeczeństwa na temat inżynierii genetycznej; 1.4.5. Opinie społeczeństw krajów Unii Europejskiej i Ameryki Północnej; 1.5. Aspekty prawne ochrony własności intelektualnej i zasobów genowych oraz biobezpieczeństwa w Polsce; 1.6. Problemy biobezpieczeństwa; 1.7. Stan obecny oraz perspektywy biotechnologii i inżynierii genetycznej; Literatura; 2. Wybrane zagadnienia z biologii molekularnej i jej znaczenie w biotechnologii żywności; 2.1. Wprowadzenie; 2.2. Struktura komórki; 2.2.1. Budowa komórki; 2.2.2. Struktury komórkowe u Eucaryota i Procaryota oraz ich funkcje życiowe; 2.3. Funkcje komórki; 2.3.1. Specjalizacja w komórkach; 2.3.2. Transport przez błony komórkowe; 2.3.3. Przemiany energii i materii w komórce (metabolizm); 2.3.4. Wzrost (proliferation) i zaprogramowana śmierć (apoptosis) komórki; 2.3.5. Cykl życiowy komórek; 2.3.6. Podział komórek; 2.4. Struktura molekularna materiału genetycznego; 2.4.1. Budowa kwasów nukleinowych (DNA i RNA); 2.4.2. Replikacja - odtwarzanie DNA; 2.4.3. Struktura genów komórek prokariotycznych i eukariotycznych; 2.4.4. Pozajądrowa lokalizacja informacji genetycznej; 2.5. Ekspresja genów; 2.5.1. Transkrypcja; 2.5.2. Regulacja ekspresji genów; 2.5.3. Translacja - synteza białek; 2.5.4. Struktura białek; 2.5.5. Funkcje biologiczne białek; 2.6. Metody modyfikacji genetycznej organizmów; 2.6.1. Mutageneza i mutacje; 2.6.2. Reperacja DNA; 2.7. Metody rekombinacji genetycznej; 2.7.1. Wprowadzenie; 2.7.2. Rekombinacja DNA in vivo (procesy paraseksualne); 2.7.3. Rekombinacja DNA in vitro i klonowanie genów; 2.7.4. Metoda PCR (Polymerase Chain Reaction); 2.7.5. Regulacja ekspresji sklonowanych genów; 2.7.6. Metody selekcji nowych organizmów (hybryd); 2.8. Inżynieria komórkowa; 2.8.1. Kultury komórkowe i tkankowe; 2.8.2. Fuzje protoplastów; 2.9. Kierunki wykorzystania inżynierii genetycznej i komórkowej w biotechnologii żywności; 2.9.1. Program badawczy a wykorzystanie inżynierii genetycznej w biotechnologii żywności; 2.9.2. Sekrecja heterologicznych białek i innych składników w mikroorganizmach przemysłowych stosowanych w technologii żywności; 2.9.3. Biotechnologia roślin i zwierząt przemysłowych; Literatura; 3. Surowce i materiały w biotechnologii; 3.1. Wprowadzenie; 3.2. Woda oraz jej znaczenie w procesach biotechnologicznych; 3.2.1. Woda jako podstawowy składnik komórek; 3.2.2. Woda w biotechnologii; 3.3. Rodzaje materiałów w biotechnologii; 3.3.1. Odżywcze składniki podłoży; 3.3.2. Materiały pomocnicze w procesach biotechnologicznych; 3.4. Rodzaje pożywek i optymalizacja ich składu; Literatura; 4. Podstawowe operacje i procesy w biotechnologii; 4.1. Wprowadzenie; 4.2. Przebieg procesów biotechnologicznych; 4.2.1. Charakterystyka ogólna; 4.2.2. Podstawy biosyntezy mikrobiologicznej; 4.2.3. Metody hodowli drobnoustrojów (powierzchniowe, wgłębne); 4.2.4. Procesy okresowe; 4.2.5. Procesy ciągłe; 4.2.6. Inne modyfikacje procesów mikrobiologicznych; 4.3. Rodzaje bioreaktorów; 4.3.1. Charakterystyka ogólna; 4.3.2. Bioreaktory do hodowli drobnoustrojów; 4.3.3. Bioreaktory procesów enzymatycznych; 4.4. Bioreaktory i osprzęt (przygotowanie oraz kontrola techniczna); 4.5. Dobór drobnoustrojów oraz prowadzenie czystych kultur (stabilizacja technologicznych cech mikroorganizmów); 4.6. Przygotowanie i wprowadzanie inokulum; 4.7. Procesy wyjaławiania w biotechnologii; 4.7.1. Charakterystyka ogólna; 4.7.2. Wyjaławianie pożywek, materiału pomocniczego i pomieszczeń; 4.7.3. Kontrola czystości mikrobiologicznej procesów biotechnologicznych; 4.7.4. Zaburzenia procesów biotechnologicznych; 4.8. Procesy inżynieryjne w biotechnologii; 4.8.1. Procesy termiczne (metody ogrzewania i chłodzenia); 4.8.2. Mieszanie; 4.8.3. Napowietrzanie; 4.8.4. Łamanie piany; 4.8.5. Procesy wydzielania i oczyszczania (downstream processing); 4.8.6. Wydzielanie biomasy oraz bioproduktów z płynów pohodowlanych; 4.8.7. Dezintegracja; 4.8.8. Oczyszczanie bioproduktów; 4.8.9. Metody utrwalania bioproduktów; 4.8.10. Modyfikacja i standaryzacja cech użytkowych biopreparatów; 4.8.11. Optymalizacja bioprocesów oraz kontrola międzyoperacyjna; 4.8.12. Powiększanie skali procesów biotechnologicznych; Literatura; 5. Biotechnologia pozyskiwania żywności; 5.1. Wprowadzenie; 5.2. Surowce roślinne; 5.2.1. Wiadomości ogólne; 5.2.2. Rośliny jako bioreaktory; 5.2.3. Rośliny transgeniczne; 5.2.4. Modyfikacja technologicznych cech roślin; 5.2.5. Doskonalenie kultury uprawy i produkcji biomasy roślin; 5.3. Surowce zwierzęce; 5.3.1. Wiadomości ogólne; 5.3.2. Zwierzęta transgeniczne; 5.3.3. Zwierzęta transgeniczne jako „żywe bioreaktory”; 5.3.4. Biologiczne regulowanie wzrostu zwierząt; 5.3.5. Biotechnologia w ochronie zdrowia i w żywieniu zwierząt; Literatura; 6. Biotechnologia składników żywności; 6.1. Wprowadzenie; 6.2. Aminokwasy; 6.3. Antybiotyki; 6.4. Białka; 6.5. Lipidy; 6.6. Polisacharydy; 6.7. Probiotyki; 6.8. Witaminy; 6.9. Kultury starterowe; 6.9.1. Wprowadzenie; 6.9.2. Zakwasy stosowane w mleczarstwie; 6.9.3. Zakwasy piekarnicze; 6.9.4. Drożdże gorzelnicze; 6.9.5. Drożdże stosowane w piwowarstwie; 6.9.6. Drożdże winiarskie; 6.9.7. Metody utrwalania mikroorganizmów; 6.10. Preparaty enzymatyczne; 6.10.1. Charakterystyka ogólna; 6.10.2. Preparaty enzymów amylolitycznych; 6.10.3. Preparaty enzymów cytolitycznych; 6.10.4. Preparaty enzymów lipolitycznych; 6.10.5. Preparaty enzymów pektolitycznych; 6.10.6. Preparaty enzymów proteolitycznych; 6.10.7. Inne preparaty enzymatyczne; 6.11. Związki aromatyczne; 6.11.1. Wprowadzenie; 6.11.2. Estry; 6.11.3. Laktony; 6.11.4. Terpeny; 6.11.5. Związki karbonylowe; 6.11.6. Jonony; 6.11.7. Olejki musztardowe; 6.11.8. Pirazyny; 6.11.9. Wybrane komponenty smakowo-zapachowe roślin; Literatura; 7. Technologie fermentacyjne; 7.1. Wprowadzenie; 7.2. Przetwarzanie surowców roślinnych; 7.2.1. Przemysł owocowo-warzywny; 7.2.2. Przemysł piekarski; 7.2.3. Przemysł piwowarski; 7.2.4. Przemysł winiarski; 7.2.5. Przemysł spirytusowy; 7.3. Przetwarzanie surowców zwierzęcych; 7.3.1. Przemysł mięsny; 7.3.2. Przemysł mleczarski; 7.4. Produkcja związków chemicznych; Literatura; 8. Enzymatyczna modyfikacja składników żywności; 8.1. Wprowadzenie; 8.2. Białka; 8.2.1. Enzymatyczna modyfikacja składu i właściwości białek; 8.2.2. Enzymatyczna synteza peptydów; 8.2.3. Enzymatyczna modyfikacja hydrolizatów białkowych; 8.3. Sacharydy; 8.3.1. Modyfikacje składu i właściwości sacharydów; 8.3.2. Enzymatyczna hydroliza laktozy; 8.3.3. Enzymatyczna modyfikacja skrobi; 8.3.4. Otrzymywanie cyklodekstryn; 8.3.5. Modyfikacja sacharozy; 8.3.6. Inne pochodne sacharozy; 8.3.7. Hydroliza β-glukanu z jęczmienia; 8.3.8. Enzymatyczna hydroliza celulozy; 8.3.9. Enzymatyczna hydroliza pektyn; 8.3.10. Enzymatyczna synteza oligosacharydów; 8.4. Lipidy; 8.4.1. Biotechnologiczne metody modyfikacji składu i właściwości lipidów; 8.4.2. Mikrobiologiczna modyfikacja lipidów; 8.4.3. Enzymatyczna modyfikacja lipidów; Literatura; 9. Biotechnologiczne przetwarzanie produktów ubocznych przemysłu rolno-spożywczego; 9.1. Wprowadzenie; 9.2. Tłuszcze odpadowe; 9.2.1. Charakterystyka lipidów; 9.2.2. Osiągnięcia i perspektywy biotechnologicznego przetwarzania lipidów; 9.3. Serwatka; 9.3.1. Osiągnięcia i perspektywy biotechnologicznego przetwarzania serwatki; 9.3.2. Podsumowanie; 9.4. Melasa; 9.4.1. Osiągnięcia i perspektywy biotechnologicznego przetwarzania melasy; 9.5. Odpady ligninocelulozowe; 9.5.1. Charakterystyka odpadów; 9.5.2. Biosynteza białka; 9.5.3. Otrzymywanie etanolu; 9.5.4. Biosynteza innych produktów; 9.5.5. Osiągnięcia i perspektywy biotechnologicznego przetwarzania odpadów ligninocelulozowych; 9.6. Inne produkty odpadowe; 9.6.1. Przetwarzanie odpadów przemysłu spożywczego; 9.7. Podsumowanie; Literatura; 10. Biologiczne metody analizy żywności; 10.1. Wprowadzenie; 10.2. Biosensory; 10.2.1. Zasada działania; 10.2.2. Klasyfikacja; 10.2.3. Przykłady zastosowań biosensorów; 10.3. Metody immunoenzymatyczne; 10.3.1. Charakterystyka ogólna; 10.3.2. Kierunki stosowania metod immunoenzymatycznych; Literatura; Słowniczek wybranych terminów z dziedziny biotechnologii